بخشي از ويژگيهاي تاريخي اين استان مربوط به وجود كاروانسراهاي متعدد آن است كه نياز به توجه و مرمت ويژه دارند.
حدود ۵۲۵كيلومتر از جاده معروف ابريشم از استان سمنان گذر ميكند.
پيشينيان براي رفاهحال مسافران عبوري بيش از ۲۶كاروانسرا در مسير جاده ابريشم در اين استان ساختهاند.
مدير كل ميراث فرهنگي و گردشگري استان سمنان با اشاره به قدمت و اهميت اين كاروانسراها، گفت: بسياري از اين كاروانسراها در دوره صفوي و تعدادي از آنها در دوره قاجار ساخته شدهاند.
"عباس كاشيان" افزود: اين كاروانسراها بين ۱۰تا ۸۰درصد تخريب شدهاند و براي هشت كاروانسرا عمليات مرمت به طور مستمر انجام ميشود.
به گفته وي، همه كاروانسراهاي استان سمنان در فهرست آثار ملي به ثبت رسيدهاند.
وجود كاروانسراهاي كوهستاني يكي ديگر از ويژگيهاي تاريخي استان سمنان است.
اين كاروانسراها كه در مناطق كوهستاني صعبالعبور شمال استان سمنان قرار دارند، به عنوان پناهگاه زمستاني پذيراي مسافران استانهاي شمالي كشور به اين استان بودهاست.
بزرگترين كاروانسراي استان سمنان كاروانسراي "مياندشت" كه در شاهرود واقع شده و از سه كاروانسراي متصل به هم تشكيل شده است.
قديميترين كاروانسراي اين مجموعه مربوط به دوره صفوي و دو كاروانسراي ديگر مربوط به دوره قاجار ميباشد.
در اين مجموعه كاروانسرا امكاناتي نظير آبانبار، حمام و اصطبل وجود دارد.
كاروانسراي "شاه سليماني" نيز يكي از كاروانسراهايي است كه كار مرمت آن به تازگي پايان يافته است.
اين كاروانسرا كه در دوره شاه سليمان صفوي در روستاي آهوان سمنان بنا شده است ، براي رفاه حال زائران امامرضا (ع) ساخته شده و داراي ۲۴اتاق در حياطي مستطيل شكل است.
در بازار سرپوشيده دامغان نيز دو كاروانسراي آجري وجود دارد كه در دالان ورودي كاروانسراي قديميتر، امروزه حجرههاي تجاري قرار گرفته است.
همچنين محلي كه امروز از آن به عنوان جايگاه استقرار نيروي انتظامي دامغان استفاده ميشود در واقع كاروانسراي "رباط شاه عباسي" است.
اين كاروانسرا كه در خيابان شهيد فلاحي دامغان قرار دارد، از آثار دوره صفوي بوده و داراي سردري مرتفع، تالاري وسيع با اتاقهاي متعدد و ايواني بر بالاي در ورودي است.
كاروانسراي شاخص شهرستان گرمسار نيز در ۴۰كيلومتري شرق گرمسار و در روستاي "دهنمك" واقع است.
اين كاروانسرا كه از آثار دوره صفوي است داراي چهارايوان بوده و در ضلع جنوبي آن سردر ورودي با دو گوشواره دو طبقه و طرحي ذوزنقه وجود دارد.
كارشناسان ميراث فرهنگي معتقدند كاروانسراهاي موجود در استان سمنان به لحاظ اهميت تاريخي و وضعيت ساختماني مكانهاي مناسبي براي فعاليتهاي فرهنگي و گردشگري هستند.
از اين بناها كه تعدادي از آنها در حاشيه محور تهران مشهد قرار دارند ميتوان براي استفاده مسافران عبوري و جذب گردشگران خارجي نيز بهره برد.
در اين زمينه كاروانسراي ده نمك در مسير سمنان - گرمسار چندي قبل مورد بازسازي و مرمت قرار گرفت كه متاسفانه هماكنون در آن بسته و مورد استفاده قرار نميگيرد.


